Ruhsal yüklerin bedendeki yansıması: Bruksizm artıyor
Uzmanlara göre stres ve anksiyete, diş sıkma ve gıcırdatma olarak bilinen bruksizmi artırıyor. Gece plakları ve destekleyici yaklaşımlar, zararları azaltabiliyor.
Editör
İYİ PSİKOLOG / İSTANBUL, TÜRKİYE — 24 ARALIK 2025
Uzmanlara göre modern yaşamın getirdiği stres ve anksiyete, diş sıkma ve gıcırdatma olarak tanımlanan bruksizmin yaygınlaşmasına yol açarken; dişlerde aşınma, çene ve baş ağrısı gibi sağlık sorunları da artıyor.
Bruksizmin basit bir alışkanlık değil, ruhsal ve fiziksel yüklerin birlikte etkilediği bir durum olduğunu belirten Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Uzmanı Doç. Dr. Neslihan Tınastepe, gece plakları ve destekleyici yaklaşımlarla zararların azaltılabildiğini söyledi.
“Stres diş sıkmayı artırır, diş sıkma da stresi besler”
Tınastepe’ye göre bruksizm, kişinin farkında olmadan uyanıklık ya da uyku sırasında dişlerini sıkması veya gıcırdatması şeklinde ortaya çıkabiliyor.
Yoğun stres ve anksiyetenin her iki türde de ortak tetikleyici olduğunu vurgulayan Tınastepe, şu ifadeleri kullandı:
“Stres diş sıkmayı artırır, diş sıkma da kişinin stresini besler. Bu durum, zamanla bir kısır döngüye dönüşebilir.”
Uzman, bazı vakalarda diş teması olmadan kas gerginliği şeklinde bruksizm görülebildiğini de aktardı.
Dişlerde aşınma, çene ve baş ağrısı görülebiliyor
Bruksizmin yalnızca dişlere değil, çene eklemi ve çevre dokulara da zarar verebildiğini söyleyen Tınastepe, olası etkileri şöyle sıraladı:
-
Dişlerde aşınma, çatlak ve kırıklar
-
Sabahları ağız açmada zorlanma ve tıklama sesi
-
Çene, baş, şakak ve boyunda ağrı
-
Uyku kalitesinde düşüş ve sabah yorgunluğu
Bruksizmin çoğu zaman anksiyete, depresyon, uyku apnesi ve çene eklemi sorunları ile birlikte görüldüğünü belirten Tınastepe, dijital yük ve akıllı telefon kullanımındaki artışla bruksizm oranlarının da yükseldiğine dikkat çekti.
Kesin tedavi yok, zararlar azaltılabiliyor
Diş hekimlerinin genellikle gece plakları (splint) ile kas ve ekleme binen yükü azalttığını söyleyen Tınastepe, gerektiğinde ilaç, fizik tedavi ve botulinum toksin uygulamalarının da tercih edilebildiğini ifade etti.
Ancak bruksizmin henüz kesin bir tedavisi olmadığını, koruyucu yaklaşımların önem taşıdığını vurguladı.
Psikolojik destek ve gevşeme egzersizleri etkili
Tedavi yaklaşımının yalnızca fiziksel müdahalelerle sınırlı olmaması gerektiğini belirten Tınastepe, şu önerilerde bulundu:
-
Psikolojik destek ve stres yönetimi
-
Uyku düzeninin iyileştirilmesi
-
Nefes ve gevşeme egzersizleri
-
Dijital ve zihinsel yükün azaltılması
-
Bedensel farkındalığın artırılması
Tınastepe’ye göre bu yöntemler hem çene kaslarını koruyor hem de bruksizmi tetikleyen duygusal yükleri azaltmayı hedefliyor.
“Bruksizm, ruhsal yüklerin bedendeki yansıması olabilir”
Tınastepe, bruksizmin bedenin verdiği bir uyarı olarak görülmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Bazen söyleyemediklerimiz ve bastırdığımız duygular bu şekilde dışa vurulabilir. Sinyaller süreklilik kazanıyorsa profesyonel destek almak en sağlıklı adımdır.”
