Karne notu çocuğun kimliği değil uyarısı: Ailelere öneriler
Psikolog Buse Başakgil, sömestr tatili öncesi aileleri karne stresi konusunda uyararak notların çocuğun değerini belirleyen bir ölçüt olmadığını vurguladı.
Editör
İYİ PSİKOLOG / İSTANBUL, TÜRKİYE
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikoloğu Buse Başakgil, sömestr tatili öncesi aileleri karne baskısının çocuklar üzerindeki psikolojik etkileri konusunda uyararak notların çocuğun kimliği olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Tatil heyecanının karne stresiyle gölgelenmemesi gerektiğini belirten Başakgil, ebeveyn tutumlarının çocuklarda özgüven kaybı ve değersizlik duygusu oluşmaması için kritik bir rol oynadığına dikkat çekti. Uzmanlar, bu dönemde kurulan iletişimin çocuğun yeni döneme uyum sağlama sürecini ve genel ruh sağlığını doğrudan etkilediğini ifade ediyor.
Kıyaslama ve yargılayıcı dilden kaçının
Psikolog Buse Başakgil, karne değerlendirmelerinde yapılan en büyük hatanın çocukları yaşıtlarıyla kıyaslamak olduğunu belirtti. Başarısızlıkla suçlanan çocukların yetersizlik duygusuna kapıldığını ifade eden Başakgil, ebeveynlere şu önerilerde bulundu:
"Çocuğunuzun karnesini başka çocukların karneleri ile kıyaslamayın. Yaşıtlarıyla karşılaştırmak, arkadaşlarının daha başarılı olduğunun vurgulanması ve başarısızlıkla suçlanmak; çocukta kaygı, yetersizlik, özgüven eksikliği ve değersizlik duygularına yol açar. Suçlayıcı bir dil yerine, başarısızlıkların nedenleri birlikte ve yapıcı bir şekilde ele alınmalıdır."
Karne baskısının hayati riskleri
Karne dönemlerinde yaşanan üzücü olaylara dikkat çeken Başakgil, yoğun kaygı ve cezalandırılma korkusunun çocukları kendine zarar verici davranışlara sürükleyebileceği konusunda uyardı. Kırık notların dünyanın sonu olmadığını, sömestr tatilinin bir kriz değil, telafi ve destek süreci olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. Başakgil'e göre "Sen tembelsin" gibi etiketlemeler, çocuğun "Ben hiçbir işe yaramıyorum" algısı geliştirmesine neden olarak akademik motivasyonu tamamen bitirebiliyor.
Pahalı hediye yerine manevi ödül
Maddi ödüllerin eğitsel sürece zarar verebileceğini belirten Başakgil, özellikle ilkokul çağındaki çocuklar için manevi değeri yüksek etkinliklerin tercih edilmesini önerdi. Bilgisayar, cep telefonu veya çok pahalı hediyelerin karne ödülü olarak sunulmasının doğru olmadığını belirten uzman, şu alternatifleri sıraladı:
-
Kitaplar ve boya kalemleri,
-
Doğa gezileri ve müze ziyaretleri,
-
Sinema etkinlikleri ve ortak kaliteli zaman.
Başakgil, karne döneminde yapılan en yaygın hatalar arasında kötü not nedeniyle spor ve sosyal faaliyetlerin kısıtlanması ile düşük notlar yüzünden sevgiyi geri çekerek mesafeli davranılmasını gösterdi.
